Skip Navigation Links

مقالات


پوسیدگی دندان


تاریخ ارسال مقاله : 1389/07/02

 

از دوستان گرامی خواهش می کنم

برای ادامه بازدید از سایت و دسترسی به مطالب و مقالات جدید و نوشته های دیگر، به نسخه جدید

وبسایت رسمی دندانپزشکی دکتر یاشیل احدی مقدم

مراجعه فرمایند.

نشانی:

www.dryashil.com

نوشته های وبسایت حاضر مدتی باقی خواهند ماند و سپس بطور کلی به وبسایت جدید با نشانی

www.dryashil.com

منتقل خواهد گردید.

با احترام

دکتر یاشیل احدی مقدم

بیستم مهرماه هزار و سیصد و نود و دو

 

پوسیدگی دندان

 

دکتر یاشیل احدی مقدم

www.doctoryashil.com

جراح، دندان پزشک

 

فرایند پوسیدگی. پوسیدگی دندان در نتیجه عوامل متقابلی بین دندان، بزاق و باکتری های موجود در دهان به عنوان فاکتور های داخل دهانی؛ و فاکتور های خارج دهانی مثل رژیم غذایی به وجود می آید.

پوسیدگی دندان، شکل خاصی از عفونت است که در آن، باکتری های دهانی با تغذیه از مواد غذایی موجود اطراف سطوح دندانی باعث تولید مواد اسیدی می شود. این اسید سبب حل شدن مینای سطح دندان می شود.

با تخریب مینا، فرایند پوسیدگی از طریق عاج دندان (که لایه زیرین مینا می باشد) به سمت ریشه دندان (پالپ) که درونی ترین لایه دندان می باشد می رسد. پالپ دندان دارای اعصاب و عروق می باشد و در نتیجه ی رسیدن پوسیدگی به پالپ دندان، درد شدیدی ایجاد خواهد شد.

قسمت نمایان دندان، مینای دندان نامیده می شود که به رنگ سفید است. رنگ عاج دندان تیره تر است که در دندان سالم قابل مشاهده نیست.

 

انواع پوسیدگی دندان. شایع ترین سطحی از دندان که بیشتر دچار پوسیدگی می شود، سطح جونده در دندان های آسیاب شیری و دائمی می باشد. شیارهای موجود در این سطوح، محل تجمع غذایی مناسبی هستند که پتانسیل تخریب بالایی دارد.

بیشتر اوقات، افراد در هنگام مسواک زدن، به سطوح نمایان توجه بیشتری می کنند و از تمیز کردن سطوح جونده، غافل می شوند. مسواک زدن منظم و به موقع، و دقت در پاک کردن این سطوح، عامل موثری در جلوگیری از این پوسیدگی می باشد.

در کودکان و نوجوانان، در مواردی، شیار های سطوح جونده با روش «فیشور سیلانت»، با مواد مخصوص پر و مانع از این پوسیدگی می شود.

نوع دیگری از پوسیدگی دندان های شیری اطفال، به علت قرار گردن شیشه محتوی شیر یا آب میوه در  دهان کودک زمانی که در حال خواب است به وجود می آید که این پوسیدگی بیشتر در سطوح صاف دندانی، بخصوص سطوح بیرونی دندان های قدامی (جلو) دیده می شود.

نوع دیگری پوسیدگی، در سطح ریشه ایجاد می شود که این پوسیدگی در افراد مسن (بخصوص در گروهی که دچار تحلیل لثه (افت لثه) هستند) دیده می شود. این نوع پوسیدگی، در افرادی که دخانیات فراوان استعمال می کنند نیز شایع است. ضخامت ِ کم ِ عاج در ناحیه ریشه، در این مورد، باعث پیش روی سریع پوسیدگی به پالپ (مغز دندان) می شود.

نوعی پوسیدگی به عنوان پوسیدگی عود کننده نامیده می شود، در اطراف یک ترمیم (پر کردگی) قدیمی ایجاد می گردد. این پوسیدگی در اثر از بین رفتن یکپارچگی ترمیم با دندان، و به دنبال آن ایجاد درز اطراف ترمیم آغاز می شود. در این حالت باکتری ها و مواد غذایی در محل درز تجمع یافته و منجر به شروع پوسیدگی در زیر یا اطراف قسمت ترمیم شده می گردد. به شکلی که ماده ترمیمی بر روی دندان قرار دارد و به ظاهر مشکلی مشاهده نمی شود، اما پوسیدگی در زیر آن در حال توسعه است. توصیه می گردد که طی مراجعات دوره ای، با عکس رادیولوژی، وضعیت دندان ها بررسی و کنترل شود.

نوع دیگری از پوسیدگی که معمولا کمتر به آن توجه می شود و شیوع نسبتا زیادی دارد، پوسیدگی بین دو دندان است. چون مسواک قادر به تمیز کردن سطوح بین دندانی نیست، نخ دندان باید علاوه بر مسواک مورد استفاده قرار گیرد تا این سطوح نیز تمیز و از خطر پوسیدگی محافظت شوند.

 

شیوع پوسیدگی. اگرچه پوسیدگی دندانی همه جای جهان دیده می شود، ولی میزان وقوع و شدت آن بین جمعیت ها و کشورهای مختلف متفاوت است.

افزایش مصرف مواد قندی به عنوان یک منبع کم هزینه برای تامین انرژی، وارد شدن رژیم های غذایی نامناسب به فرهنگ تغذیه، پایین بودن سطح بهداشت دهان و در دسترس نبودن خدمات درمانی، از عواملی هستند که در شیوع پوسیدگی موثر هستند.

خوشبختانه بهبود برنامه های پیش گیری (مانند اضافه کردن فلوراید به آب، و افزایش دسترسی به خدمات درمانی، و آگاهی رسانی عمومی برای رعایت بهداشت بهتر دهان، تولید محصولات بهداشتی مناسب مانند مسواک ها و خمیردندان با رویکرد های مناسب) باعث کاهش پوسیدگی دندانی در جوامع شده است.

 

علائم و درمان پوسیدگی. نشانه ظاهری تشخیص آغاز پوسیدگی دندان، تغییر موضعی رنگ دندان می باشد. این تغییر رنگ، به خاطر از بین رفتن و پوسیدن مینای دندان است. علاوه بر معاینه توسط دندان پزشک، روش دیگر تشخیص پوسیدگی، احساس درد و ناراحتی گذرا در هنگام خوردن مواد شیرین و سرد می باشد. این علائم نشان دهنده این است که پوسیدگی به عاج دندان رسیده است. در این مواقع، می بایست به دندان پزشک مراجعه و نسبت به ترمیم آن اقدام کرد.

در صورت ادامه پیشروی، پوسیدگی پالپ دندان را درگیر خواهد کرد که معمولا علامت آن، درد شدید خود به خودی و حساسیت به گرما و سرما می باشد. در این مرحله، ناگزیر از درمان ریشه (عصب کشی) می باشید. با ادامه پیشروی، عوامل پوسیدگی از ریشه دندان گذشته و به اطراف ریشه نفوذ می کنند. در این صورت ممکن است به دلیل از بین رفتن اعصاب و عروق به وسیله باکتری ها، دردی در دندان احساس نشود. این حالت ممکن است با تورم و عفونت لثه همراه شود که این ناحیه به عنوان کانون عفونت در بدن محسوب می شود و جزو موارد حاد محسوب می شود و عدم درمان این بیماری عوارض خطرناک زیادی مانند تورم شدید صورت در بر خواهد داشت که ممکن است این عفونت به سایر نقاط نیز سرایت کند.
نظرات کاربران (غیر فعال)